تاریخچه هنر نقره کاری

تاریخچه هنر نقره کاری


بشر از چهار هزار سال ق.م،پس از کشف طلا،با کاربرد نقره آشنا بوده است.نقره فلزي است که مانند طلا و مس به صورت خالص در طبيعت موجود است،ولي بيشترين مقدار آن از سنگ معدن استخراج مي شود.آثار کشف شده در تپه هاي سيلک کاشان متعلق به هزاره چهارم ق.م،يادآور اين نکته است که مردم اين ناحيه از ايران با کاربرد اين فلز پالايش و ساخت اشياء سيمين،آشنايي کامل داشته اند.معادن بسياري در نقاط مختلف ايران داراي سنگ نقره هستند،از جمله:معادن نخلک در ميانه کوير لوت در شمال انارک،که در زمان ساسانيان از محصول آنها به ويژه در ساخت ظروف سيمين استفاده مي شد.هنر نقره کاري در عصر ساسانيان رونق بسيار داشت.از مقايسه اشياء مکشوفه ساساني با کارهاي مشابه همعصر خود در بيزانس و روم،استنباط ميشود که اين دو هنر در تکنيک کار و اسلوب ساخت،نبايد تفاوت چنداني با يکديگر داشته باشند.نقره کاران ساساني سه روش زيرين را در ساخت ظروف به کار مي برده اند:
1- ساخت اشياء نقره به وسيله چکش کاري
2- هنر فلزکاري ريختگي در اشياء سيمين
3- ساخت ظروف آستردار
روش ساخت:
براي ساخت ظروف نقره،پس از عيار کردن نقره با مس،نقره را ذوب کرده و داخل قالبيکه نام آن ريچه(ريجه)است مي ريزند.ريچه به شکل دو صفحه آهني که يکي از آنها داراي دو زه در اطراف آن است،مي باشد.اين دو صفحه را در هم چفت کرده و از شکاف بالاي آن نقره مذاب را درون آن مي ريزند تا به صورت شمش درآيد.شمش را توسط دستگاه نورد که شامل دو غلتک سنگين است،به ضخامتهاي موردنياز،نازک مي کنند.روشهاي نقره سازي که در حال حاضرمورد استفاده قرار ميگيرد عبارتند از:
1- چکش کاري:در اين روش براي ساخت ظرف تنها از چکش استفاده مي شود.به طور مثال براي ساخت کاسه اي با دهانه??سانتيمتر،اندازه ورق نقره را ?-?سانتيمتر اضافه تر مي گيرند و به وسيله چکش آنرا گود مي کنند(فُرو مي گيرند)تا به شکل دلخواه درآيد.
2- خمکاري با استفاده از قالب:در اين روش ورق نقره روي قالبهاي مخصوصکشيده و به وسيله ميله اي که دستگيره چوبي دارد،آنقدر ورق را روي قالب مي کشند تا شکل قالب را به خود بگيرد و سپس آن را از قالب جدا مي کنند
3- ريخته گري:ساخت ظروف به وسيله قالبهايي از جنس نقره،برنج و به خصوص آلومينيوم است.براي مثال براي ساختن دسته يک گلدان که جدا روي ظرف نصب مي شود،ابتدا درون قالب را از ماسه مرطوب پرمي کنند(براي جداشدن آسان نقره از قالب)،سپس نيمه ديگر قالب را روي آن گذاشته و فشار مي دهندونقره مذاب را از شکاف،داخل قالب مي ريزند.پس از خارج کردن نقره شکل گرفته،قسمتهايي که همسان نيست را سوهانکاري مي کنند.
4- پرسکاري:در پرسکاري با استفاده از يک قالب و دستگاه پرس،نقره را به شکل مورد نظر درمي آورند که بيشتر براي ظروف تخت استفاده مي شود.دستگاه پرس داراي دو قالب منفي ومثبت است که با فشار در هم چفت شده و نقره را به شکل مورد نظر درمي آورند.
5- چرخکاري: پس از ساخته شدن ظرف،يک لايه از روي ظزف را مي تراشند،که به آن چرخکاري گفته مي شود تا ظرف براق شود.اگر ظرف داراي لبه باشد،ابتدا يک زه دور لبه آن لحيم مي کنند و سپس آنرا براي قلمزني آماده مي کنند.زمان لحيم کاري ماده اي به نام تنکا(بوراکسB2O3)به قطه مي زنند،تا به خوبي به ظرف متصل شود.در حال حاضر افراد چنداني توانايي ساخت ظروف با روش چکش کاري را ندارند و بيشتر از روش خمکاري و پرس اين کار را انجام مي دهند.


    به اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی
تلگرام فیش بوک اینستاگرام لینکداین تویتر

    برچسب ها


    دیدگاه شما



ثبت دیدگاه


پشتیبانی